Bir dönem gençlerin hayallerini YouTuber, influencer, oyuncu ya da avukat olmak süslüyordu. Ancak yapay zekânın hızla yayılması, üniversite borçları ve gelecekte iş bulamama korkusu kariyer tercihlerini değiştirmeye başladı. İngiltere’de yapılan yeni bir araştırma, gençlerin artık daha istikrarlı, iyi kazandıran ve yapay zekâ karşısında görece daha güvenli gördükleri mesleklere yöneldiğini ortaya koydu. Listenin zirvesine ise tren makinistliği yerleşti.
YouTuber’lığı geride bıraktı
Dijital finansal hizmetler şirketi Remitly, 140’tan fazla ülkede Google üzerinden yapılan “Nasıl … olunur?” temalı meslek aramalarını analiz etti.
Araştırmaya göre İngiltere’de en fazla merak edilen meslek tren makinistliği oldu. Böylece daha önce gençlerin en çok ilgi gösterdiği kariyerlerden biri olan YouTuber’lık zirvedeki yerini kaybetti.
Tren makinistliği; influencer, doktor ve avukat gibi mesleklerin de önüne geçti.
Yüzde 73’ü gelecekte yeterli iş olmayacağından korkuyor
Tercihlerdeki değişimin arkasında gençlerin gelecek kaygısı bulunuyor. The King’s Trust tarafından yapılan başka bir araştırmaya göre, İngiltere’de 16-25 yaş arasındaki gençlerin dörtte birinden fazlası hayatta başarısız olacağından endişe ediyor.
Daha dikkat çekici sonuç ise iş piyasasına ilişkin: Gençlerin yüzde 73’ü gelecekte kendilerine yetecek kadar iş imkânı bulunmayacağından korkuyor.
Yapay zekânın bazı meslekleri dönüştürmesi veya ortadan kaldırabileceği endişesi de gençlerin kariyer seçimlerinde iş güvencesine daha fazla önem vermesine neden oluyor.
Üniversite diploması gerekmiyor
Tren makinistliğinin cazibesini artıran önemli nedenlerden biri de üniversite diplomasının zorunlu olmaması.
İngiltere’de birçok tren işletmecisi, adayları doğrudan işe alarak ücretli eğitim programlarına dahil ediyor. Bu eğitimler genellikle 12-18 ay sürüyor.
Makinist adayları eğitim döneminde yaklaşık 27-36 bin sterlin arasında yıllık gelir elde edebiliyor.
Eğitimin ardından ise Glassdoor verilerine göre tren makinistlerinin ortalama yıllık maaşı yaklaşık 56 bin sterline yükseliyor. Fazla mesai ve pazar günü vardiyalarıyla kazancın daha da artabildiği belirtiliyor.
İyi maaşın yanında iş güvencesi de öne çıkıyor
Mesleği cazip hale getiren tek unsur maaş değil. Güçlü sendikal temsil, belirli bir kariyer basamaklandırması ve çalışma düzeninin öngörülebilir olması da tren makinistliğine ilgiyi artırıyor.
Sektörde çalışanların çevrim içi paylaşımlarında, vardiya sona erdiğinde işin eve taşınmaması da mesleğin önemli avantajlarından biri olarak gösteriliyor.
Özellikle sürekli erişilebilir olmayı gerektiren beyaz yakalı işlerle karşılaştırıldığında, mesai ve özel hayat arasındaki sınırların daha belirgin olması dikkat çekiyor.
Yapay zekâ tren makinistlerinin işini elinden alabilir mi?
Mesleğin yükselişinde, yapay zekâ ve otomasyon karşısında daha dayanıklı olduğu düşüncesi de etkili. Ancak uzmanlar tren makinistliğinin tamamen otomasyondan bağımsız olmadığı konusunda uyarıyor.
Kapalı raylı sistemlerde sürücüsüz trenler zaten kullanılıyor. Ana hat trenlerinin tamamen otomatik hale gelmesinin ise daha uzak bir ihtimal olduğu belirtiliyor.
Bu nedenle tren makinistliği yakın gelecekte ortadan kalkması beklenen bir meslek olarak görülmese de “geleceği tamamen garanti altında” bir kariyer olarak değerlendirmek de mümkün değil.
Tren makinisti olmak için hangi şartlar aranıyor?
İngiltere’de tren işletmecileri makinist adaylarını doğrudan işe alabiliyor veya çıraklık programları üzerinden yetiştirebiliyor.
Adayların genellikle en az 21 yaşında olması ve İngilizce ile matematikte belirlenen eğitim yeterliliklerini karşılaması gerekiyor.
İşe kabul edilen adaylar ayrıca görme ve işitme testlerinin yanı sıra uyuşturucu ve alkol taramasını da kapsayan sağlık kontrollerinden geçiyor.
Zorlu eğitim sürecinin ardından elde edilen maaş, iş güvencesi ve kariyer olanakları ise gençlerin mesleğe ilgisini artırıyor.
Gençlerin artık sadece popüler meslekleri değil, uzun vadede ayakta kalabilecekleri alanları düşünmesi bence oldukça anlaşılır. Üniversite diploması olmadan yüksek gelir fırsatı sunan mesleklerin öne çıkması, eğitim ve kariyer anlayışının da değiştiğini gösteriyor.